Zelfmoord en dood door geweld
Invloed op het afscheid en de uitvaart
Zelfdoding of overlijden door geweld kan een grote invloed hebben op de manier waarop jij en andere nabestaanden afscheid kunnen nemen. Het lichaam komt vaak niet direct beschikbaar en het contact met hulpverleners en de buitenwereld verloopt meestal moeizamer. Voor een waardig afscheid kan het nodig zijn dat beschadigingen, verwondingen of verminkingen aan het lichaam worden hersteld of gereconstrueerd.
Belangrijk om te weten
Contact met de buitenwereld verloopt moeilijker
Recherche stelt meestal een onderzoek in
Maak afspraken over privacy
Politie en recherche
Bij zelfdoding of overlijden door geweld is sprake van een niet-natuurlijke doodsoorzaak. De politie wordt altijd ingeschakeld. Na een eerste bezoek van dienstdoende agenten start de recherche meestal een onderzoek. Als je het slachtoffer niet zelf hebt gevonden, informeert de politie je.
De recherche kan je ondervragen en persoonlijke spullen van de overledene tijdelijk in beslag nemen. ‘In het belang van het onderzoek’ kunnen er persoonlijke vragen worden gesteld en kan je woning worden doorzocht op bewijsmateriaal. Na zelfdoding wordt de betrokkenheid van politie en justitie vaak relatief snel afgerond. Heeft de overledene een brief of andere aanwijzingen achtergelaten, dan krijg je die meestal weer snel terug.
Bij een geweldsdelict duurt het vaak langer voordat de officier van justitie het lichaam vrijgeeft. Het onderzoek loopt daarna vaak nog door. In zo’n situatie is het heel begrijpelijk dat je nauwelijks ruimte voelt om het verlies te verwerken. Veel nabestaanden hebben dan extra steun nodig van hun omgeving of van een professionele dienstverlener. Met hulp van anderen kun je stap voor stap proberen te begrijpen wat er is gebeurd en je voorbereiden op wat mogelijk nog komt, zoals een rechtszaak en een confrontatie met de dader.
Communicatie met de buitenwereld
Het contact met de buitenwereld verloopt bij een niet-natuurlijke dood vaak anders dan bij een natuurlijke dood. Misschien wil je de doodsoorzaak liever niet delen. Tegelijk kan het lastig zijn als je in bedekte termen blijft spreken, omdat de omgeving dan blijft vragen naar wat er is gebeurd.
Je kan helemaal zelf bepalen hoe het afscheid van de overledene eruit gaat zien. Je kan kiezen voor een uitvaart met veel belangstellenden, maar het is ook begrijpelijk dat je na zelfdoding kiest voor een stille uitvaart of dat je geen condoleance wilt organiseren. Toch kan het juist helpend zijn om iets heel persoonlijks te doen: een tekst voorlezen waar de overledene van hield, favoriete muziek laten horen, of iets zeggen of schrijven speciaal voor hem of haar tijdens de uitvaart. Wij denken hier graag met je over mee en kunnen de uitvaart begeleiden op een manier die bij jou past.
Rouwverwerking
Rouw na zelfdoding kan worden bemoeilijkt door gevoelens van angst, schuld en verwijten. Als de overledene eerder hulp heeft gehad van een arts, psycholoog of psychiater, kan het helpend zijn om na de uitvaart contact met hen op te nemen. Ook het delen van ervaringen met lotgenoten kan steun geven en helpen bij het verwerken van het verlies.
Voor ondersteuning kunnen nabestaanden onder andere terecht bij www.113.nl/nabestaanden. Kijk voor meer informatie over rouw in het hoofdstuk rouw.
Pers en andere nieuwsgierige buitenstaanders
Als het overlijden door geweld door derden is veroorzaakt, krijg je als nabestaande vaak te maken met veel vragen, angst, woede en onmacht. Daarnaast kan er belangstelling zijn van de pers en nieuwsgierige buitenstaanders. Hierdoor kun je het gevoel krijgen dat je geen controle meer hebt over wat er bekend wordt over de overledene en diens persoonlijke omstandigheden. Die ongewenste aandacht houdt vaak langer aan dan je zou willen en kan extra confronterend zijn.
Het is daarom belangrijk om goede afspraken te maken met de politie over de bescherming van je privacy. Soms kan het tijdelijk kiezen voor een ander adres rust geven. Je kan ook gebruik maken van de professionele hulp van Slachtofferhulp – Namens de familie. Deze organisatie kan namens jou en jouw dierbaren het contact verzorgen met bijvoorbeeld de pers. Op die manier wordt je zelf niet geconfronteerd met camera's en journalisten en kan je je met je familie volledig richten op het afscheid van je dierbare.
Bij de verwerking van een gewelddadig overlijden is professionele hulp van een psycholoog of psychiater vaak noodzakelijk. De huisarts kan helpen bij het vinden van een passende hulpverlener.
Wil je ondersteuning bij het regelen van de uitvaart in deze moeilijke omstandigheden? Neem gerust contact met ons op. Wij verzorgen de uitvaart en begeleiden je stap voor stap, met aandacht voor jouw wensen en situatie.
Vraag en antwoord
Wat is zelfmoord of dood door geweld?
Zelfmoord of dood door geweld is een niet-natuurlijke doodsoorzaak waarbij de politie altijd wordt ingeschakeld. Dit heeft direct invloed op wat er daarna gebeurt. Het lichaam is vaak niet meteen beschikbaar en er wordt meestal onderzoek gedaan. Daardoor verloopt het contact met hulpverleners en de buitenwereld vaak moeizamer.
Wat moet je als eerste doen bij zelfmoord of overlijden door geweld?
Je hoeft meestal niet zelf direct alles te regelen, omdat de politie automatisch wordt ingeschakeld. De politie informeert je als je het slachtoffer niet zelf hebt gevonden. Daarna start de recherche vaak een onderzoek en kun je vragen krijgen of wordt er onderzoek gedaan in de woning.
Hoe werkt het proces na een overlijden door geweld of zelfdoding?
Na een niet-natuurlijke dood start de recherche meestal een onderzoek en kan het lichaam pas later worden vrijgegeven. Bij zelfdoding is dit proces vaak sneller afgerond, terwijl het bij een geweldsdelict langer kan duren. Tijdens het onderzoek kunnen persoonlijke spullen tijdelijk worden ingenomen.
Wat is het verschil tussen zelfdoding en een geweldsdelict bij overlijden?
Het verschil is dat bij een geweldsdelict het onderzoek vaak langer duurt en het lichaam later wordt vrijgegeven. Bij zelfdoding wordt de betrokkenheid van politie en justitie meestal sneller afgerond. Daardoor kun je bij zelfdoding vaak eerder verder met het regelen van het afscheid.
Zijn er regels of beperkingen voor de uitvaart bij een niet-natuurlijke dood?
Ja, de belangrijkste regel is dat het lichaam pas wordt vrijgegeven na toestemming van justitie. Daardoor kan de uitvaart later plaatsvinden dan normaal. Ook kan het nodig zijn om beschadigingen aan het lichaam te herstellen voor een waardig afscheid.
