Zelfmoord en dood door geweld

Invloed op het afscheid en de uitvaart

Zelfdoding of overlijden door geweld kan een grote invloed hebben op de manier waarop jij en andere nabestaanden afscheid kunnen nemen. Het lichaam komt vaak niet direct beschikbaar en het contact met hulpverleners en de buitenwereld verloopt meestal moeizamer. Voor een waardig afscheid kan het nodig zijn dat beschadigingen, verwondingen of verminkingen aan het lichaam worden hersteld of gereconstrueerd.

Politie en recherche

Bij zelfdoding of overlijden door geweld is sprake van een niet-natuurlijke doodsoorzaak. De politie wordt altijd ingeschakeld. Na een eerste bezoek van dienstdoende agenten start de recherche meestal een onderzoek. Als je het slachtoffer niet zelf hebt gevonden, informeert de politie je.

De recherche kan je ondervragen en persoonlijke spullen van de overledene tijdelijk in beslag nemen. ‘In het belang van het onderzoek’ kunnen er persoonlijke vragen worden gesteld en kan je woning worden doorzocht op bewijsmateriaal. Na zelfdoding wordt de betrokkenheid van politie en justitie vaak relatief snel afgerond. Heeft de overledene een brief of andere aanwijzingen achtergelaten, dan krijg je die meestal weer snel terug.

Bij een geweldsdelict duurt het vaak langer voordat de officier van justitie het lichaam vrijgeeft. Het onderzoek loopt daarna vaak nog door. In zo’n situatie is het heel begrijpelijk dat je nauwelijks ruimte voelt om het verlies te verwerken. Veel nabestaanden hebben dan extra steun nodig van hun omgeving of van een professionele dienstverlener. Met hulp van anderen kun je stap voor stap proberen te begrijpen wat er is gebeurd en je voorbereiden op wat mogelijk nog komt, zoals een rechtszaak en een confrontatie met de dader.

Communicatie met de buitenwereld

Het contact met de buitenwereld verloopt bij een niet-natuurlijke dood vaak anders dan bij een natuurlijke dood. Misschien wil je de doodsoorzaak liever niet delen. Tegelijk kan het lastig zijn als je in bedekte termen blijft spreken, omdat de omgeving dan blijft vragen naar wat er is gebeurd.

Je kan helemaal zelf bepalen hoe het afscheid van de overledene eruit gaat zien. Je kan kiezen voor een uitvaart met veel belangstellenden, maar het is ook begrijpelijk dat je na zelfdoding kiest voor een stille uitvaart of dat je geen condoleance wilt organiseren. Toch kan het juist helpend zijn om iets heel persoonlijks te doen: een tekst voorlezen waar de overledene van hield, favoriete muziek laten horen, of iets zeggen of schrijven speciaal voor hem of haar tijdens de uitvaart. Wij denken hier graag met je over mee en kunnen de uitvaart begeleiden op een manier die bij jou past.

Rouwverwerking

Rouw na zelfdoding kan worden bemoeilijkt door gevoelens van angst, schuld en verwijten. Als de overledene eerder hulp heeft gehad van een arts, psycholoog of psychiater, kan het helpend zijn om na de uitvaart contact met hen op te nemen. Ook het delen van ervaringen met lotgenoten kan steun geven en helpen bij het verwerken van het verlies.

Voor ondersteuning kunnen nabestaanden onder andere terecht bij www.113.nl/nabestaanden. Kijk voor meer informatie over rouw in het hoofdstuk rouw.

Pers en andere nieuwsgierige buitenstaanders

Als het overlijden door geweld door derden is veroorzaakt, krijg je als nabestaande vaak te maken met veel vragen, angst, woede en onmacht. Daarnaast kan er belangstelling zijn van de pers en nieuwsgierige buitenstaanders. Hierdoor kun je het gevoel krijgen dat je geen controle meer hebt over wat er bekend wordt over de overledene en diens persoonlijke omstandigheden. Die ongewenste aandacht houdt vaak langer aan dan je zou willen en kan extra confronterend zijn.

Het is daarom belangrijk om goede afspraken te maken met de politie over de bescherming van je privacy. Soms kan het tijdelijk kiezen voor een ander adres rust geven. Je kan ook gebruik maken van de professionele hulp van Slachtofferhulp – Namens de familie. Deze organisatie kan namens jou en jouw dierbaren het contact verzorgen met bijvoorbeeld de pers. Op die manier wordt je zelf niet geconfronteerd met camera's en journalisten en kan je je met je familie volledig richten op het afscheid van je dierbare.

Bij de verwerking van een gewelddadig overlijden is professionele hulp van een psycholoog of psychiater vaak noodzakelijk. De huisarts kan helpen bij het vinden van een passende hulpverlener.

Wil je ondersteuning bij het regelen van de uitvaart in deze moeilijke omstandigheden? Neem gerust contact met ons op. Wij verzorgen de uitvaart en begeleiden je stap voor stap, met aandacht voor jouw wensen en situatie.