Ter beschikking van de wetenschap

Gebruik voor medisch-wetenschappelijk onderwijs en onderzoek

Wanneer je jouw lichaam ter beschikking stelt aan de wetenschap, wordt het gebruikt voor medisch onderwijs en onderzoek. Studenten leren ermee het vak en artsen ontwikkelen en verfijnen operatietechnieken. Dankzij lichaamsdonatie kan de medische zorg zich blijven ontwikkelen.

Kies je hiervoor, dan vindt er na je overlijden geen reguliere begrafenis of crematie plaats. Dat kan voor je nabestaanden ingrijpend zijn. Bovendien moet het lichaam binnen 24 uur na overlijden worden overgebracht naar de universiteit.

Al tientallen jaren begeleiden wij families bij uiteenlopende keuzes rond het levenseinde. Ook wanneer je overweegt je lichaam aan de wetenschap ter beschikking te stellen, adviseren wij je over de praktische en emotionele gevolgen.

Aanmelden bij leven

Wil je je lichaam na overlijden ter beschikking stellen, dan moet je bij leven contact opnemen met een Nederlandse universiteit of een universitair medisch centrum. Iedere instelling hanteert eigen voorwaarden.

In de meeste gevallen moet je een handgeschreven codicil opstellen waarin je verklaart dat je jouw lichaam aan de wetenschap wilt schenken. Dit document wordt bewaard door het anatomisch instituut; jij en je huisarts ontvangen een kopie.

Op de website van de Transplantatie Stichting vind je een overzicht van de anatomische instituten in Nederland. Informeer altijd zelf naar de actuele voorwaarden.

Wij adviseren je om deze keuze ook vast te leggen in je uitvaartwensen en dit goed met je naasten te bespreken.

Lichaam kan worden afgewezen

Geen enkele universiteit kan vooraf garanderen dat jouw lichaam daadwerkelijk wordt geaccepteerd. De behoefte aan lichamen wisselt. Jaarlijks zijn er ongeveer 500 lichamen nodig voor onderwijs en onderzoek.

Redenen voor afwijzing kunnen zijn:

• Een overschot aan donoren op het moment van overlijden.
• Een bepaalde doodsoorzaak, zoals besmettelijke ziekten.
• Ernstige beschadiging van het lichaam.
• Medische of leeftijdsgerelateerde factoren.

Wat gebeurt er na overlijden?

Na het overlijden moet direct contact worden opgenomen met de universiteit. Op basis van medische informatie wordt besloten of het lichaam wordt geaccepteerd.

Bij acceptatie wordt het lichaam meestal zonder kist, in een speciale hoes, per rouwauto overgebracht. Snelle overbrenging is noodzakelijk vanwege conservering. Wettelijk is bepaald dat in de eerste 36 uur geen onderzoek mag plaatsvinden.

Na gebruik voor onderwijs en onderzoek zorgt de universiteit voor crematie of anonieme begrafenis. Dit kan soms pas jaren later gebeuren. Het lichaam wordt niet teruggegeven aan de familie.

Belangrijk om vooraf te regelen

Omdat alles snel moet worden geregeld, is het verstandig om:

• Je wens tijdig met je familie te bespreken.
• Belangrijke telefoonnummers bij je papieren te bewaren.
• Een alternatief plan voor crematie of begrafenis vast te leggen.

Orgaan- of weefseldonatie

Sta je geregistreerd in het Donorregister, dan wordt na overlijden eerst bekeken of organen of weefsels geschikt zijn voor transplantatie. Orgaandonatie heeft voorrang op lichaamsdonatie.

Na orgaan- of weefseldonatie kan het lichaam alsnog naar een anatomisch instituut worden overgebracht, mits deze instelling dat accepteert. Niet iedere universiteit neemt lichamen aan die eerder voor donatie zijn gebruikt.

Wordt het lichaam na donatie niet geaccepteerd? Dan verzorgen wij alsnog de crematie of begrafenis voor de nabestaanden.

Meer informatie over de regelgeving vind je op www.rijksoverheid.nl.

Overweeg je om je lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap en wil je weten wat dit betekent voor je nabestaanden of voor de verdere uitvaartregeling? Neem dan gerust contact met ons op. Wij denken met je mee en zorgen dat alles goed wordt vastgelegd, inclusief een passend alternatief wanneer dat nodig is.