Dood uitleggen aan kinderen

Wees vooral eerlijk en open

Als je met een kind praat over de dood, zijn er grofweg twee situaties waarin dit speelt. Het kan gaan om het overlijden van iemand die dicht bij het kind staat, zoals een opa, oma, ouder, broer, zus of vriendje. Maar het kan ook zijn dat het kind zelf ernstig ziek is en zal overlijden. Veel mensen vinden het moeilijk om met kinderen over de dood te praten, omdat dit onderwerp zo ver af lijkt te staan van hun belevingswereld. Toch is het belangrijk om eerlijk te zijn en het onderwerp niet te vermijden.

Iemand uit de omgeving is overleden

Vaak proberen volwassenen kinderen te beschermen wanneer iemand is overleden. Er wordt dan gedacht dat een kind het toch niet begrijpt en dat het beter is om het er zo min mogelijk mee te confronteren. In de praktijk kan dit juist zorgen voor extra vragen en onzekerheid. Kinderen voelen feilloos aan dat er iets is veranderd en merken het verdriet bij de mensen om hen heen.

Het is daarom beter om een kind te betrekken bij wat er gebeurt. Houd het niet weg bij de overledene en neem het, als dat past, mee naar de begrafenis of crematie. Praat open over wat de dood betekent en leg dit zo eerlijk en eenvoudig mogelijk uit.

Net als volwassenen rouwen kinderen, maar ieder kind doet dat op zijn eigen manier. Dat verschilt per leeftijd en per karakter. Vanaf ongeveer zeven jaar beginnen kinderen beter te begrijpen wat de dood inhoudt. Het ene kind reageert boos of vraagt veel aandacht, terwijl een ander juist stil wordt en er niet meer over praat. Blijf als ouder het gesprek aangaan en praat ook zelf over de overledene. Doe je dat niet, dan kan een kind denken dat er niet meer over gesproken mag worden.

Geef ruimte aan verdriet, boosheid en verwarring. Een kind kan zelfs boos zijn op de overledene omdat die hem of haar ‘heeft achtergelaten’. Laat merken dat deze gevoelens erbij horen. Het kan ook helpen om samen nieuwe rituelen te creëren, bijvoorbeeld door op de verjaardag van de overledene iets bijzonders te doen of samen naar het graf te gaan.

Kind vertellen dat het gaat sterven

Een van de moeilijkste situaties is het gesprek met een kind dat zo ernstig ziek is dat het zal overlijden. Toch geven veel deskundigen aan dat ook hier eerlijkheid belangrijk is. Of een kind echt begrijpt wat doodgaan betekent, hangt af van de leeftijd en de persoonlijkheid. Jonge kinderen zien de dood vaak als iets tijdelijks en beseffen nog niet dat het onomkeerbaar is.

Een kind heeft recht op de waarheid, hoe moeilijk dat ook is. Zorg dat het onderwerp bespreekbaar blijft en geef, voor zover mogelijk, antwoord op de vragen die het kind stelt.

Houd er rekening mee dat kinderen anders denken en rouwen dan volwassenen. Waar volwassenen vaak bezig zijn met de toekomst en alles wat er niet meer zal zijn, leven kinderen vooral in het hier en nu. Pubers begrijpen de dood beter en kunnen zich sterk bewust zijn van wat ze verliezen. Boosheid en onrechtvaardigheidsgevoelens komen dan vaak voor. Probeer te blijven praten, toon begrip en deel het verdriet samen. Het is niet erg als een kind je tranen ziet.

Wil je een uitvaart regelen? Neem dan gerust contact met ons op. Uitvaart.nl denkt met je mee en verzorgt de uitvaart met aandacht voor het hele gezin.